تذکر مهم: محتوای ارائهشده در این مقاله صرفاً با هدف افزایش آگاهی و دانش عمومی گردآوری شده است. این مطالب به هیچ وجه جایگزین تشخیص، تجویز یا توصیههای تخصصی دندانپزشک یا پزشک معالج شما نمیشود. دوز، نوع و نحوه مصرف این دارو باید حتماً توسط متخصص تعیین گردد. در ادامه این مقاله از
وبلاگ مدی مدیا به بررسی کامل و دقیق این دارو می پردازیم.
اطلاعات دارویی مپیواکائین (MEPIVACAINE)
یک داروی بیحسی موضعی از گروه آمیدها است که بهطور گسترده در اعمال دندانپزشکی مورد استفاده قرار میگیرد. این دارو با مهار انتقال پیامهای عصبی در محل تزریق، سبب ایجاد بیحسی موضعی میشود. مپیواکائین بهصورت محلول تزریقی در کارتریجهای مخصوص دندانپزشکی و همچنین به شکل ژل یا کرم در بازار موجود است.فرمولاسیون آن به صورت نمک هیدروکلراید است.
اشکال دارویی مپیواکائین عمدتاً شامل محلولهای تزریقی با غلظتهای مختلف مانند ۲ درصد و ۳ درصد، با یا بدون وازوکانستریکتور (هورمون هایی هستند که باعث تنگی رگ های خونی می شوند) مانند اپینفرین است. فرمهای موضعی مانند ژل یا کرم نیز برای بیحسی سطحی مخاط به کار میروند.
اسامی تجاری رایج: کارتری اسکاندونست (Scandonest) و پولوکائین (Polocaine).
اسم ژنریک: mepivacaine
کاربرد آمپول و ویال مپی واکائین
ایجاد بیحسی موضعی جهت انجام انواع اعمال دندانپزشکی، از جمله ترمیمهای ساده، درمان ریشه (عصبکشی)، کشیدن دندان و سایر جراحیهای جزئی دهان است. مپیواکائین بهویژه در مواردی که استفاده از وازوکانستریکتور (مثل اپینفرین) ممنوعیت دارد، گزینه مناسبی محسوب میشود. شروع اثر آن نسبتاً سریع و مدت اثر آن متوسط است.
این دارو برای بیمارانی که نسبت به بیحسکنندههای استری (مانند پروکائین) حساسیت دارند، ممکن است جایگزین مناسبی باشد. همچنین در بیماران مبتلا به فشار خون کنترلنشده یا مشکلات قلبی-عروقی خاص، فرم بدون اپینفرین آن میتواند مورد توجه قرار گیرد. با این حال، انتخاب نهایی دارو همیشه بر عهده دندانپزشک و با در نظر گرفتن سوابق کامل بیمار است.
روش استفاده از آمپول مپیواکائین
منحصراً به صورت تزریق نفوذی یا بلوک عصبی توسط دندانپزشک انجام میپذیرد. مقدار مصرف کاملاً وابسته به نوع عمل، وزن و سلامت کلی بیمارمیباشد و دندانپزشک آن را تعیین میکند. بهترین زمان اثر معمولاً چند دقیقه پس از تزریق آغاز و بسته به فرمولاسیون، ۲۰ تا ۴۰ دقیقه برای بیحسی بافت نرم باقی میماند.
در مورد فرم ژل یا کرم، معمولاً مقدار کمی بر روی ناحیه مورد نظر، پیش از تزریق یا برای اعمال سطحی مالیده میشود. زمان اثر آن سطحی و کوتاهمدت است. رعایت دقیق حداکثر دوز مجاز که توسط دندانپزشک محاسبه میشود، برای جلوگیری از مسمومیت سیستمیک امری حیاتی به شمار میآید. هرگز نباید این داروها را به صورت خودسرانه استفاده نمود.
عوارض داروی مپیواکائین
عوارض شایع
معمولاً موقتی و محدود به محل تزریق هستند. از عوارض شایع میتوان به احساس تپش قلب (تاکیکاردی) موقت، سردرد خفیف، و احساس سبکی سر اشاره کرد. همچنین ممکن است بیحسی موقت لبها، گونهها یا زبان رخ دهد که تا رفع کامل اثر دارو طبیعی است. در محل تزریق نیز کبودی یا درد احتمالی وجود دارد.
عوارض احتمالی و نادر
عوارض نادر اما جدیتر میتوانند شامل واکنشهای آلرژیک (خارش، کهیر، تنگی نفس)، افت فشار خون، تشنج یا واکنشهای سمی سیستمیک در صورت تجاوز از دوز مجاز باشند. در صورت تجربه هرگونه عارضه غیرمعمول یا شدید، باید بلافاصله دندانپزشک یا پزشک را مطلع ساخت. آگاهی از این عوارض برای مراجعهکننده ضروری است.
تداخلات دارویی مپیواکائین
مصرف همزمان با داروهای مهارکننده مونوآمین اکسیداز یا برخی ضدافسردگیهای سهحلقهای ممکن است خطر افزایش فشار خون را به همراه داشته باشد. همچنین، داروهای ضد آریتمی قلب یا دیگر بیحسکنندههای موضعی میتوانند اثرات سمی آن را تشدید کنند.
لازم است پیش از هر اقدام دندانپزشکی، فهرست کاملی از تمام داروهای مصرفی اعم از نسخهای، بدون نسخه و مکملهای گیاهی به دندانپزشک ارائه گردد. این امر به ویژه در مورد بیماران تحت درمان با داروهای قلبی یا ضد انعقاد از اهمیت ویژهای برخوردار است. دندانپزشک با در دست داشتن این اطلاعات، ایمنترین انتخاب را انجام خواهد داد.
موارد منع مصرف مپیواکائین
شامل سابقه واکنش آلرژیک شدید (آنافیلاکسی) به این دارو یا به سایر بیحسکنندههای موضعی گروه آمیدها (مانند لیدوکائین) است. همچنین در برخی اختلالات متابولیک نادر مانند پورفیری، استفاده از آن ممنوع میباشد. در ضایعات عفونی یا التهابی محل تزریق نیز معمولاً از تزریق اجتناب میشود.
در بیماران مبتلا به نارسایی شدید کبدی یا قلبی، اختلالات شدید هدایت قلبی و کاهش حجم خون (هیپوولمی) باید با احتیاط فراوان و تحت نظارت دقیق از این دارو استفاده نمود. دندانپزشک با ارزیابی سوابق پزشکی، تصمیم نهایی را درباره مناسب بودن یا نبودن این دارو برای هر فرد اتخاذ میکند.
نکاتی که باید قبل از مصرف مپیواکائین بدانید!
به دندانپزشک خود در مورد هرگونه سابقه حساسیت دارویی، بیماریهای قلبی، فشار خون، پرکاری تیروئید، مشکلات کبدی یا کلیوی، و نیز در مورد بارداری یا شیردهی اطلاع دهید. افرادی که ممکن است حساسیت بیشتری نشان دهند، شامل بیماران با سابقه آسم یا آلرژیهای متعدد هستند.
تا رفع کامل اثر بیحسی، از جویدن غذا در ناحیه بیحس شده خودداری کنید زیرا ممکن است موجب گازگرفتگی ناخواسته لب یا زبان شود. همچنین تا چند ساعت پس از تزریق، از مصرف نوشیدنیهای داغ پرهیز نمایید. در صورت تداوم بیحسی بیش از چند ساعت یا بروز ضعف در ناحیه صورت، حتماً با دندانپزشک تماس بگیرید.
هشدار و احتیاط بعد از مصرف:
پس از تزریق، بهتر است از فعالیتهای strenuous شامل فعالیتهای سنگین و شدید است که میتواند فشار زیادی بر بدن وارد کند. تا مدتی خودداری شود. رانندگی بلافاصله پس از دریافت بیحسی، به ویژه اگر احساس سبکی سر وجود دارد، توصیه نمیگردد. رعایت دقیق تمام دستورات پس از عمل که دندانپزشک میدهد، به بهبودی سریعتر و کاهش عوارض کمک شایانی خواهد کرد. بهداشت دهان و دندان در روزهای بعد نیز باید با دقت ادامه یابد.
همچنین میتوانید برای اطلاع از مشخصات و معرفی داروهای دیگر به قسمت
مقالات دارویی مراجعه کنید.
منابع:
- سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA). اطلاعات دارویی مپیواکائین.
- مقالات منتشر شده در مجلات معتبر دندانپزشکی مانند (( Journal of the American Dental Association (JADA) و Anesthesia Progress.
