معرفی داروی ویگاباترین

ویگاباترین یک داروی ضد صرع قوی است که برای کنترل انواع خاصی از تشنج‌ها در نوزادان و بزرگسالان تجویز می‌شود. این دارو یک مهارکننده انتخابی و غیرقابل برگشت آنزیم ترانس آمیناز گاما آمینوبوتیریک اسید (GABA-T) می‌باشد. مکانیسم اثر ویگاباترین به این صورت است که با مهار این آنزیم، از تجزیه انتقال‌دهنده عصبی مهاری GABA در مغز جلوگیری میکند. افزایش سطح GABA در سیستم عصبی مرکزی باعث کاهش فعالیت نورونها و در نتیجه مهار و کنترل تشنج‌ها می‌شود. این دارو یکی از داروهای ضد صرعی می‌باشد که با هدف مشخصی بر روی یک مکانیسم خاص ساخته شده است. در این مقاله از وبلاگ مدی مدیا، به تشریح جامع ابعاد مختلف داروی نیتروگلیسرین می‌پردازیم

اطلاعات دارویی ویگاباترین (Vigabatrin)

ویگاباترین به عنوان یک داروی تخصصی، اشکال دارویی مختلفی دارد و با نامهای تجاری گوناگونی در دسترس می‌باشد. شناخت دقیق این دارو برای مصرف صحیح آن ضروری می‌باشد. اشکال داروبی: این دارو به شکل قرص خوراکی ۵۰۰ میلی‌گرمی، پودر برای تهیه محلول خوراکی (ساشه) و محلول خوراکی آماده در دسترس است. شکل مایع دارو برای نوزادان و کودکانی که قادر به بلع قرص نیستند بسیار مناسب می‌باشد. نام‌های تجاری: ویگاباترین در بازار با نام‌های تجاری مختلفی مانند سابریل، ویگادرون، ویگاسپ و ویگافاید، سابریمد، نیورل و ویگابالپس شناخته می‌شود. همانطور که گفته شد، ویگاباترین با اتصال دائمی به آنزیم GABA-T، آن را برای همیشه غیرفعال میکند. این امر باعث تجمع GABA در مغز شده و اثر مهاری آن بر روی سلول‌های عصبی را تقویت میکند. از آنجایی که اثر این دارو غیرقابل برگشت می‌باشد، حتی با وجود نیمه‌عمر کوتاه آن (حدود ۵ تا ۷ ساعت) اثر درمانی آن تا زمان ساخته شدن آنزیم جدید توسط بدن، باقی می‌ماند.

کاربرد قرص ویگاباترین

ویگاباترین یک داروی خط اول برای درمان تشنج نیست و معمولا در شرایط خاص و زمانی که سایر داروها پاسخگو نبوده‌اند، تجویز می‌شود. کاربرد اصلی این دارو در دو حیطه مشخص تعریف می‌شود.

نخستین و مهمترین کاربرد آن، درمان اسپاسم‌های شیرخوارگی در نوزادان بین ۱ ماه تا ۲ سال می‌باشد. این نوع اسپاسم‌ها بسیار خطرناک هستند و ویگاباترین به ویژه در اسپاسم‌های ناشی از بیماری توبروز اسکلروزیس به عنوان درمان خط اول شناخته می‌شود.
دومین کاربرد مهم آن، درمان تشنج‌های پارشیال کمپلکس در بزرگسالان و کودکان بالای ۲ سال می‌باشد. البته مصرف ویگاباترین برای این نوع تشنج تنها به عنوان درمان کمکی و در بیمارانی تجویز می‌شود که به چندین داروی دیگر به اندازه کافی پاسخ نداده‌اند و پزشک تشخیص دهد که منافع مصرف آن بیشتر از خطر آسیب دیدگی بینایی است.

نحوه مصرف کپسول ویگاباترین

مصرف ویگاباترین باید دقیقا مطابق با دستور پزشک انجام شود. از آنجایی که دوز دارو بر اساس سن، وزن، نوع بیماری و عملکرد کلیه بیمار تعیین می‌شود، خودداری از تغییر خودسرانه دوز بسیار اهمیت دارد. ویگاباترین معمولا دو بار در روز (صبح و شب) همراه با غذا یا بدون آن مصرف می‌شود. در بزرگسالان (تشنج‌های مقاوم) دوز شروع معمول ۱۰۰۰ میلی‌گرم در روز (۵۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز) می‌باشد. پزشک ممکن است بسته به پاسخ بیمار، دوز را به تدریج افزایش دهد. دوز نگهدارنده معمول ۳۰۰۰ میلی‌گرم در روز (۱۵۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز) است.

مقدار مصرف در کودکان

در کودکان (تشنج‌های مقاوم) دوز دارو بر اساس وزن کودک محاسبه می‌شود. برای مثال، کودکان با وزن ۱۰-۱۵ کیلوگرم ممکن است با دوز شروع ۳۵۰ میلی‌گرم در روز (تقسیم به دو دوز) درمان را آغاز کنند. در نوزادان (اسپاسم شیرخوارگی) دوز شروع ۵۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز می‌باشد که به دو دوز تقسیم می‌شود. در صورت نیاز، پزشک هر چند روز یک‌بار دوز را افزایش می‌دهد. حداکثر دوز مجاز ۱۵۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز است.

روش مصرف این قرص

قرص‌ها را باید به طور کامل با یک لیوان آب بلعید. برای مصرف پودر خوراکی، محتویات ساشه را در مقدار آب مشخص شده (معمولا ۱۰ میلی‌لیتر آب برای هر ساشه ۵۰۰ میلی‌گرمی) حل کرده و بلافاصله مصرف کنید. برای اندازه‌گیری دقیق دوز مایع حتما از سرنگ خوراکی یا پیمانه مدرج استفاده شود و از قاشق خانگی استفاده نکنید .

بررسی عوارض داروی ویگاباترین

ویگاباترین مانند تمام داروها می‌تواند با عوارض جانبی همراه باشد. آگاهی از این عوارض به شما کمک می‌کند تا در صورت بروز آنها، به موقع با پزشک خود مشورت کنید.

عوارض شایع:

بسیاری از بیماران ممکن است عوارضی مانند خواب‌آلودگی، سرگیجه، خستگی، سردرد، افزایش وزن، لرزش و مشکلات هماهنگی اندام‌ها را تجربه کنند . در کودکان، تحریک‌پذیری و بیقراری نیز شایع می‌باشد.

عوارض جدی و هشداردهنده:

مهمترین و جدی‌ترین عارضه ویگاباترین، آسیب دائمی و برگشت‌ناپذیر میدان بینایی است که به صورت کاهش دید محیطی (دید تونلی) خود را نشان می‌دهد. این عارضه می‌تواند در هر زمانی از درمان و حتی پس از قطع آن ایجاد شود. همچنین ویگاباترین خطر افکار و رفتار خودکشی را افزایش می‌دهد . در نوزادان، تغییراتی در تصاویر ام‌آرای (MRI) مغز مشاهده شده است که اگرچه معمولا بی‌علامت و برگشت‌پذیر هستند، باید تحت نظر باشند.

عوارض قطع ناگهانی:

قطع ناگهانی ویگاباترین یا هر داروی ضد صرع دیگر بسیار خطرناک است و می‌تواند منجر به افزایش ناگهانی دفعات تشنج یا بروز وضعیت صرع شود که یک وضعیت اورژانسی و تهدیدکننده زندگی می‌باشد.

موارد منع مصرف قرص ویگاباترین

برخی شرایط و بیماری‌ها ممکن است مانع از مصرف ویگاباترین شوند یا نیاز به احتیاط ویژه داشته باشند. حتما قبل از شروع مصرف، پزشک خود را از تمام شرایط پزشکی خود مطلع سازید. افرادی که سابقه حساسیت (آلرژی) به ویگاباترین یا هر یک از اجزای آن دارند، نباید از این دارو استفاده کنند. همچنین این دارو برای افرادی که مشکلات شدید کلیوی دارند، با تنظیم دوز ویژه تجویز می‌شود. ویگاباترین ممکن است برخی از انواع تشنج مانند تشنج‌های میوکلونیک را تشدید کند. سابقه افسردگی، روان‌پریشی یا مشکلات رفتاری نیز باید حتما با پزشک در میان گذاشته شود.

استفاده این قرص در دوران بارداری

مصرف ویگاباترین در دوران بارداری به دلیل خطر اثرات سوء بر روی جنین، نیاز به بررسی دقیق دارد و تنها در صورت ضرورت مطلق تجویز می‌شود. این دارو در شیر مادر ترشح میشود، بنابراین تصمیم‌گیری برای مصرف آن در دوران شیردهی باید با سنجش منافع و مضرات توسط پزشک انجام شود.

تداخلات دارویی ویگاباترین

ویگاباترین ممکن است با سایر داروها تداخل داشته باشد و اثربخشی آنها را تغییر دهد یا خطر عوارض جانبی را افزایش دهد. بنابراین، تهیه فهرست کامل از تمام داروهای مصرفی و مکمل‌ها برای ارائه به پزشک ضروری می‌باشد. مهمترین تداخل دارویی ویگاباترین، کاهش سطح خونی داروی ضد صرع فنی توئین است. در صورت مصرف همزمان، پزشک نیاز به تنظیم دوز فنی توئین دارد. همچنین مصرف همزمان ویگاباترین با داروهایی مانند کاربامازپین یا سایر داروهای موثر بر سیستم عصبی مرکزی ممکن است باعث افزایش عوارضی مانند خواب‌آلودگی و سرگیجه شود.

نکاتی که درباره مصرف ویگاباترین باید بدانید!

مصرف ویگاباترین نیازمند آگاهی و دقت زیادی می‌باشد. رعایت نکات زیر به شما کمک می‌کند تا از درمان خود بیشترین بهره را برده و از خطرات احتمالی پیشگیری کنید. به دلیل خطر آسیب بینایی، ویگاباترین تنها از طریق برنامه ویژه و محدودی به نام REMS رِمز در دسترس است. بیمار باید در این برنامه ثبت‌نام کند و متعهد به انجام معاینات منظم چشمی شود. انجام معاینات کامل چشم‌پزشکی قبل از شروع درمان، حداکثر تا ۴ هفته پس از شروع آن و سپس هر ۳ ماه یک بار در طول درمان الزامی می‌باشد. حتی پس از قطع دارو نیز انجام یک نوبت معاینه دیگر در فاصله ۳ تا ۶ ماه بعد توصیه می‌شود. این معاینات هرچند از آسیب پیشگیری نمی‌کنند، اما به پزشک در تصمیم‌گیری برای ادامه یا قطع درمان کمک می‌کنند. اگر بیمار نوزاد باشد و نتواند معاینه شود، پزشک با آگاهی از این محدودیت و در صورت صلاحدید، مصرف دارو را با سنجش دقیق منافع و خطرات ادامه می‌دهد.

استفاده طولانی مدت از ویگاباترین

مصرف طولانی مدت ویگاباترین به طور مستقیم با افزایش خطر آسیب به بینایی مرتبط است. هرچه دوز تجمعی دارو بیشتر باشد، احتمال بروز این عارضه جدی و غیرقابل برگشت افزایش می‌یابد. به همین دلیل، پزشکان همواره به دنبال تجویز کمترین دوز مؤثر برای کوتاه‌ترین مدت ممکن هستند و در صورت عدم پاسخ‌دهی مناسب (معمولا پس از ۳ ماه برای تشنج‌های مقاوم و ۲ تا ۴ هفته برای اسپاسم شیرخوارگی)، قطع دارو را در دستور کار خود قرار می‌دهند.

هشدار درباره قطع ناگهانی دارو

به خاطر داشته باشید که قطع ناگهانی دارو به شدت خطرناک است و هرگونه تغییر در دوز باید به تدریج و زیر نظر مستقیم پزشک انجام شود. در طول درمان، مراقب تغییرات خلقی یا رفتاری خود یا کودکتان باشید و هرگونه نشانه‌ای از افسردگی، تحریک‌پذیری یا افکار خودآزاری را سریعا به پزشک گزارش دهید. در نهایت، ویگاباترین می‌تواند باعث خواب‌آلودگی و سرگیجه شود، بنابراین از انجام فعالیت‌هایی مانند رانندگی یا کار با ماشین‌آلات تا زمانی که از واکنش خود به دارو مطمئن نشده‌اید، خودداری کنید. توجه: این مقاله صرفا برای آگاهی بخشی بیشتر شما عزیزان تهیه شده است. به هیچ عنوان نباید از این محتوا برای خوددرمانی یا جایگزینی نظر پزشک متخصص استفاده کرد. تشخیص و تجویز دارو حتما باید توسط پزشک و با توجه به شرایط خاص هر بیمار انجام شود. همچنین میتوانید برای معرفی و اطلاع کامل از داروهای دیگر به صفحه مقالات دارویی ما مراجعه کنید.