معرفی داروی انالاپریل

توجه: این مقاله با هدف ارائه اطلاعات جامع درباره داروی انالاپریل تهیه شده است و صرفاً جنبه آموزشی دارد. در ادامه این مقاله از بلاگ مدی مدیا به بررسی دقیق و کامل این مقاله می پردازیم.

اطلاعات دارویی انالاپریل

مکانیسم اثر: انالاپریل که با نام علمی انالاپریل مالات شناخته می‌شود، یکی از داروهای موثر و پر تجویز در دسته مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE Inhibitors) محسوب می‌گردد. این دارو با مهار آنزیم ACE، از تبدیل آنژیوتانسین I به آنژیوتانسین II (که یک عامل قوی انقباض عروقی است) جلوگیری می‌کند. نتیجه این عمل، گشاد شدن عروق خونی (وازودیلاتاسیون)، کاهش مقاومت عروق محیطی و در نهایت پایین آمدن فشار خون است. p>اشکال دارویی: قرص‌های خوراکی در دوزهای مختلف ۲.۵، ۵، ۱۰ و ۲۰ میلی‌گرمی. (شکل تزریقی این دارو برای استفاده در شرایط حاد اورژانسی در بیمارستان‌ها موجود است.) نام‌های تجاری: Vasotec و Renitec.

کاربرد قرص انالاپریل

کاربرد اصلی قرص انالاپریل، درمان بیماری فشار خون بالا یا هایپرتنشن است. این دارو اغلب به عنوان یکی از گزینه‌های خط اول درمان در کنترل فشار خون مورد استفاده قرار می‌گیرد. کاربرد بسیار مهم دیگر آن، درمان نارسایی احتقانی قلب (CHF) است. در این بیماری، انالاپریل با کاهش بار کار قلب (پس‌بار و پیش‌بار) به بهبود علائم، کاهش بستری‌های بیمارستانی و افزایش طول عمر بیماران کمک می‌کند. علاوه بر این، این دارو برای محافظت از کلیه‌ها در بیماران دیابتی مبتلا به پروتئینوری (افزایش دفع پروتئین از کلیه ها در ادرار میباشد و نشان دهنده آسیب کلیوی است) و همچنین برای بهبود بقای بیماران پس از سکته حاد قلبی (میوکارد انفارکشن) تجویز می‌شود.

داروی انالاپریل و عوارض آن

عوارض شایع:

1. سرفه خشک، تحریکی و مداوم از شناخته شده‌ترین عوارض این دسته دارویی ست که در تعدادی از بیماران ایجاد می‌شود و معمولاً  با قطع دارو برطرف می‌گردد.
2. سرگیجه، احساس سبکی سر و ضعف، به خصوص در ابتدای درمان یا پس از افزایش دوز، به دلیل کاهش فشار خون اتفاق می‌افتد.
3. سردرد، خستگی، تهوع و طعم غیرعادی در دهان از دیگر عوارض احتمالی هستند.

عوارض جدی‌:

1. آنژیوادم (تورم در ناحیه صورت، لب‌ها، زبان، گلو یا حنجره)
2. کاهش شدید فشار خون (هایپوتنشن)
3. افزایش پتاسیم خون (هایپرکالمی)
4. اختلال در عملکرد کلیه (با افزایش کراتینین خون)
5. در موارد بسیار نادر، نارسایی مغز استخوان

موارد منع مصرف قرص انالاپریل

مصرف انالاپریل در شرایط خاصی به طور مطلق ممنوع است. مهم‌ترین مورد منع مصرف، سابقه حساسیت یا واکنش آلرژیک به انالاپریل یا هر داروی دیگر از رده مهارکننده‌های ACE و نیز سابقه آنژیوادم ناشی از این داروهاست. همچنین در بیماران مبتلا به تنگی دوطرفه شریان کلیه یا تنگی شریان کلیه در بیماران تک‌کلیوی و نیز در نارسایی شدید کلیوی، مصرف دارو ممنوعیت دارد.

مصرف انالاپریل در دوران بارداری و شیردهی:

مصرف این دارو در زنان باردار، خصوصاً در سه ماهه دوم و سوم بارداری، به دلیل خطر ایجاد ناهنجاری‌های جنینی، هیپوتانسیون جنین، نارسایی کلیه جنین و حتی مرگ داخل رحمی، کاملاً ممنوع می‌باشد. در دوران شیردهی، دارو در شیر ترشح می‌شود و تصمیم‌گیری باید توسط پزشک با در نظر گرفتن منافع و خطرات انجام شود.

تداخلات دارویی انالاپریل

انالاپریل می‌تواند با داروهای دیگر تداخل مهم و خطرناکی ایجاد کند. مصرف همزمان با داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، دیکلوفناک یا ناپروکسن، ممکن است اثر ضدفشارخونی انالاپریل را کاهش داده و خطر نارسایی حاد کلیه را افزایش دهد. ترکیب آن با دیورتیک‌ها (ادرارآورها) به ویژه در شروع درمان، می‌تواند منجر به کاهش شدید و ناگهانی فشار خون شود. داروهای افزایش‌دهنده پتاسیم خون (مانند اسپیرونولاکتون، آمیلوراید، تریامترن) یا مکمل‌های پتاسیم، خطر هیپرکالمی(افزایش پتاسیم) را به همراه انالاپریل تشدید می‌کنند. همچنین، داروهای لیتیوم و برخی از داروهای ضد دیابت (انسولین، سولفونیل اوره‌) نیز ممکن است با انالاپریل تداخل داشته باشند. ارائه لیست کامل داروهای مصرفی به پزشک الزامی است.

روش مصرف قرص انالاپریل

روش و دوز مصرف انالاپریل باید حتماً توسط پزشک و بر اساس شرایط فردی بیمار (نوع بیماری، شدت آن، عملکرد کلیه و پاسخ به درمان) تعیین شود. برای شروع درمان فشار خون، معمولاً دوز ۵ میلی‌گرم یک بار در روز تجویز می‌شود که ممکن است بر اساس پاسخ فشار خون به تدریج افزایش یابد. دوز نگهدارنده معمولاً بین ۱۰ تا ۴۰ میلی‌گرم در روز است که می‌تواند در یک یا دو دوز منقسم مصرف شود. در نارسایی قلبی، اغلب با دوز بسیار پایین (۲.۵ میلی‌گرم) شروع و به آرامی افزایش می‌یابد. مصرف منظم قرص در ساعت مشخصی از روز (ترجیحاً صبح) توصیه می‌شود. می‌توان آن را با یا بدون غذا مصرف کرد، اما ثابت نگه داشتن الگوی مصرف در جذب دارو تاثیر دارد. قطع ناگهانی دارو مجاز نیست.

نکاتی که درباره مصرف انالاپریل باید بدانید!

قبل از شروع دارو، پزشک خود را از تمامی بیماری‌های زمینه‌ای (به خصوص مشکلات کلیوی، تنگی دریچه آئورت، بیماری عروق کرونر، دیابت)، سابقه حساسیت دارویی و تمام داروهای مصرفی (شیمیایی و گیاهی) آگاه سازید. در حین درمان، پایش منظم فشار خون، انجام آزمایش‌های دوره‌ی خون برای بررسی سطح کراتینین، الکترولیت‌ها (پتاسیم، سدیم) و شمارش خون، بسیار حائز اهمیت است. هیدراته نگه داشتن بدن مهم است (هیدراته نگه داشتن بدن به معنای تأمین و حفظ مقدار مناسب مایعات به‌ویژه آب برای ایجاد محیطی مطلوب در داخل سلول‌ها، بافت‌ها و اندام‌ها است، به‌طوری‌که آنها بتوانند عملکرد طبیعی خود را انجام دهند). از مصرف زیاد مواد حاوی پتاسیم (مانند موز، پرتقال، جایگزین‌های نمک) بدون مشورت پزشک پرهیز کنید. در صورت بروز علائمی مانند سرگیجه شدید، غش، سرفه‌های آزاردهنده جدید، تورم در صورت یا گلو، مشکل در تنفس یا بلع، بثورات پوستی شدید یا کاهش قابل توجه ادرار، فوراً به پزشک مراجعه نمایید. قبل از انجام هر گونه عمل جراحی یا دندانپزشکی، مصرف این دارو را به جراح یا دندانپزشک اطلاع دهید.

 منابع:

• دستورالعمل‌های کالج قلب و عروق آمریکا/انجمن قلب آمریکا (ACC/AHA) برای مدیریت نارسایی قلبی، ۲۰۲۲.
• سازمان غذا و داروی ایران. خلاصه‌ای از نظرات متخصصان داروسازی در مورد انالاپریل.
• دستورالعمل‌های انجمن قلب و عروق اروپا (ESC) برای تشخیص و درمان نارسایی حاد و مزمن قلب،